PHẦN II . NỘI DUNG
CHƯƠNG I
DẠY HỌC TÍCH CỰC LÀ GÌ ?

I/-Khái niệm về phương pháp dạy học tích cực
Khi nói đến phương pháp dạy học tích cực thì thực tế là nói đến nhóm các phương pháp dạy học theo hương phát huy tính tích cực của học sinh. Nó là hệ thống các phương pháp đáp ứng được yêu cầu cơ bản của mục tiêu giáo dục tổng quát có khả năng định hướng cho việc tổ chức quá trình dạy học thành quá trình tự học, quá trình kết hợp quá cá nhân hóa và xã hội quá việc học tập.
Hệ thống phương pháp dạy học cũng là sự thích hợp và kết hợp nhiều phương pháp gần gũi như nhau : phương pháp hợp tác, phương pháp học bằng hành động, phương pháp tình huống, phương pháp nêu vấn đề… phương pháp tích cực bao giờ cũng nổi bật lên đặc điểm quan trọng : trẻ em là hoạt động tích cực là diễn viên, thầy là người đạo diễn tổ chức cho trò chơi để trẻ chơi mà học, hành mà học bằng hành động của chính mình.
VD : Từng nhóm học sinh làm thí nghiệm, ghi chép những gì quan sát được, trình bày kết quả quan sát của nhóm mình, các nhóm khác bổ sung hoặc trình bày những điểm khác, giáo viên nêu kết luận từ những kết quả của học sinh.
2/Phương pháp dạy học tích cực xác định mối quan hệ biện chứng giữa trò – lớp – thầy :
Trò là chủ thể hoạt động dạy học. Trò không thụ động nghe thầy giảng và truyền đạt kiến thức mà học tích cực bằng hoạt động của mình “hành để học” nhằm mục tiêu “học để hành”
Người học đứng trước những sự việc, tình huống, vấn đè, xuất hiện nhu cầu càn giải quyết trước những khó khăn mâu thuẫn trong nhận thức của mình để tìm ra cái trưa biết càn khám phá. Trước tình huống đối với mình, người học quan sát, tìm hiểu, tra cứu làm thí nghiệm… Cuối cùng tự mình tìm ra kiến thức, mà học sinh tự khám phá ra không rập khuôn theo một mẫu có sẵn mà đều là tri thức và phương pháp mới. Tuy nhiên lớp học sẽ giúp người học khắc phục một phần thiếu sót đó.
-Lớp học là cộng đồng của chủ thể, là thực tiễn của xã hội ngày nay và mai sau, lớp học được tổ chức nhằm giáo dục làm môi trường trung gian giữa thầy và trò.
Hành động giáo dục diễn ra trong môi trường xã hội lớp học không thể nào là hành động cá nhân thuần túy mà phải là một hành động hợp tác.
-Lớp học là nơi giao tiếp thường xuyên giữa trò với trò, giữa trò với thầy phải bố trí lại không gian cho phù hợp theo nhóm không gian hình tròn hoặc chữ U để biểu tượng cho vai trò cụ thể, trung tâm của người học và mối quan hệ giữa thấy – trò mới.
Trong quá trình tự lực kham phá tri thức, người học có thể tự ra sản phẩm giáo dục ban đầu (gồm tri thức mới và phương pháp hành động mới ), song sản phẩm đó có thể chưa mang tính khách quan khoa học nay đủ. Thông qua việc trình bày bảo vệ sản phẩm của mình ở tập thể lớp học, trao đổi tranh luận với các bạn, kiến thức khách quan của người học mới giảm bớt phần chủ quan phiến diện tăng thêm tính khách quan khoa học. Học bạn, biết cách học bạn, hợp tác với bạn trong các hoạt động học tập người học mới có thể nâng mình lên trình độ mới “Học thầy không tày học bạn”
Tuy vậy, cả cá nhân và cộng đồng các chủ thể lớp học có thể gặp những vấn đề nan giải, những tình huống, những cuộc tranh luận không xử lí được, những tri thức chưa ai biết đều đó phải nhờ đến thầy.
-thầy giáo : không còn coi là người truyền đạt kiến thức có sẵn mà là người định hướng, đạo diễn mà cho học sinh tự khám phá tri thức cùng với cách tim ra tri thức. Người thầy dạy cho các em biết cách ứng xử, cách giải quyết vấn đề, cách sống và trưởng thành. Người thầy còn đòi hỏi phải có trình độ chuyên môn sâu, trình độ sư phạm lành nghề, có năng lực sáng tạo, có năng lực tổ chức và hướng dẫn hoạt động học tập của học sinh. Đồng thời, người thày phải có năng lực làm thức tính tìm năng của học sinh chuẩn bị tốt cho học sinh tham gia phát triển cộng đồng.
V/. Những dấu hiệu cụ thể để nhận biết phương pháp dạy học là tích cực
1/Dạy học bằng cách tổ chức tích cực hoạt động học tập của học sinh :
Người học tự tìm kiến thức cùng với hành động của mình. Nhân cách của trẻ được hình thành thông qua hoạt động chủ động, thông qua các hành động có ý thức.
J.